XII EDICION DE LA “FIRA MEDIEVAL I CÀTARA” DE GÓSOL: UN NÒU PROJÈCTE DE SUCCÈS CONSOLIDAT

A Gósol, dins la comarca catalana del Berguedà, es estat celebrada la XII edicion de la “Fira Medieval i Càtara”, amb un grand succès d’assisténcia que confirma l’interès del public vèrs aquelas fièras e tanben vèrs los Bons Òmes. Pendent la dimenjada del 28 e 29 de Julhet, se celebrèron concèrts de musica tradicionala occitana e catalana, conferéncias suls Bons Òmes, una sèria de talhièrs de tematicas divèrsas e una desfilada amb tesas dempuèi la vila fins al castèl.

Dempuèi la Comuna aquela nòva edición es estada promoguda, amb la conselhièra de Cultura (1) de Gósol, Carme Sánchez i Rodríguez coma responsabla, e Carles Sánchez e Judith Puig coma assessors e assistents. En aquela escasença, la Fièra es estada renauida e a iniciat una nòva trajectòria.

Redaccion.- La “Fira Medieval i Càtara” es arribada a la XII edicion. Cossí sorgiguèt l’idèa d’organizar una fièra a Gósol?

Carme Sánchez.- L’idèa foguèt dels desparièrs establiments de la municipalitat, que l’organizèron pendent tres o quatre ans, e après ja foguèt gerida pel consistòri de Gósol.

1532881209543
Lo castèl de Gósol

R.- Cossí avaloratz l’edicion d’ongan dempuèi la Comuna?

Carme S.- L’edicion d’ongan es avalorada fòrça positivament, doncas qu’avèm optat per un cambiament de qualitat e es estat fòrça gratificanta la responsa.

R.- Perqué aqueles cambiaments? Qué diferéncia la Fièra de Gósol d’autras de tematica similara?

Carles Sánchez.- En las passadas edicions, malgrat lo succès e e mai que la Fièra se definissiá coma Medievala e Catara, aviá pas pro preséncia del Catarisme. Nosautres avèm volgut que la Fièra aguès vida pròpria, qu’aguès una quita arma e que los assistents s’impregnèsson d’aquela arma tanben. Cresèm qu’una Fièra a de besohn d’incorporar la tèrra ont se celèbra. Los tres ponches  basics de la Fièra son estats la vida dels Catars, l’artesania e los produchs de la tèrra.

Lo nòstre lèma es “Cinc senses per cinc comarcas” e avèm volgut qu’aquela meteissa arma se configurèsse mejançant activitats que desvolopèsson los cinc senses. Per exemple, amb lo concèrt de musica tradicionala catalana e occitana, connectam amb l’audida, amb lo talhièr de “mató” (2) o de “xarop” (3) de pinhas d’avet amb lo gost…

Ongan, an participat representants dempuèi las comarcas del Berguedà (ont sèm), l’Alt Urgell, la Cerdanya e los Pallars e nos agradariá qu’en la prèpa edicion poguèsse participar tanben l’Arièja.

R.- Perqué los Bons Òmes?

Carles S.- La Fièra volèm la centrar en l’exili dels Catars. La preséncia dels Bons Òmes dins aquelas comarcas se deguèt a un exili obligat e massiu. Se lo movement dels Bons Òmes aguès prosperat, auriá desaparegut la Vièlha Euròpa de la pensada unica, auriá afeblit la feudalitat (e totas las siás injustícias), perque malastrosament pas interessava la liura pensada. En fach, uèi encara existisson aquelas posturas de repression ideologica per part de qualques poders.

1532933498599
Conferéncia suls Bons Òmes

R.- Quin papièr deurián far las Administracions Publicas en la promocion d’aquelas fièras?

Carme S.- En lo cas d’aquelas edicions tan especificas, auriam de besonh mai de supòrt en lo domeni d’aufriment de tecnicians de las comarcas, d’informacion dels artesans, supòrt economic… Aquelas fièras, a despart del torisme, apòrtan una valor exclusiva culturala a la municipalitat.

Carles S.- Malastrosament, fòrça Administracions Publicas apòrtan solament dotacions economicas per pagar de despensas, e avaloran lo succès en foncion del nombre de visitants, coma un esturment de promocion politica. Las fièras lor cal ésser vistes coma la culminacion d’un trabalh prealable sul territòri. Una fièra es la fenèstra ont lo visitant pòt conéisser la vida e lo territòri, per exemple mejançant los sieus produchs artesanales pròpris. Las Administracions lor caldriá promòure un prètzfach real de recuperacion de l’artesania tradicionala (que se fa parcialament). La Comuna de Gósol, mejançant la conselhièra Carme Sánchez a realizat un grand prètzfach, perque s’an utilizat los recorses justament per protegir los produchs del territòri.

R.- Quina importància aviá Gósol a l’Edat Mejana?

Judith Puig.- Gósol, mencionat pendent lo sègle XI, èra un ponch estrategic dins dels camins per las gents qu’anava de passatge. La vida en aquel endrech èra malaisida a causa de la climatologia e lo sieu pròpri accès e la populacion redusida. Foguèt pas jamai una populacion amb un grand nombre d’abitants. L’an 1273 Galceran de Pinós (4) e la siá molhèr Esclamunda, amb lo desir d’aumentar la populacion del castèl, concediguèron una carta de franquesas.

En fasent referéncia a l’Inquisicion, doncas qu’èra un pòble plaçat a la via de fugida dels Bons Òmes, s’escapèt pas del contraròtle inquisitorial. Avèm un document datat del 1250 que nos parla dels erètges de Gósol elaborat per Guillem Clèrgue e Pere d’Andorra e publicat a “L’Herètica pravitat a la Corona d’Aragó: documents sobre càtars, valdesos i altres heretges (1155-1324)” (5). Aital doncas, malgrat èsser un pichon reducte que destaquèt jamai ni per comèrci (coma podiá èsser lo cas de Bagà (6)), ni per aver unas tèrras fòrça ricas, se que foguèt un espaci ont s’afrontèron de bons òmes, inquisidors, reis contra barons e qualque masca amagada que creèt un bon nombre de legendas.

1532933501735
Desfilada amb tesas fins al castèl.

R.- Cossí vos sentiguèretz atraches pel movement dels Bons Òmes?

J.P.- A la carrièra estudièri los conflictes medievales e trabalhèri pendent cinc ans aperaquí a le Burèu de Torisme de Bagà, dins lo “Centre d’Interpretació Medieval i dels Càtars (CMC)”, un centre format de desparièrs personatges que t’explican las siás vivéncias mas mancat d’un fil menaire e solament un parelh de personatges èran ligats dirèctament amb lo Catarisme.

Comencèri a examinar sul Catarisme, la persecucion, lo contèxt istoric per ligar cadun dels personatges e crear un fil menaire mai comprensible pel visitant. Volguèri trincar de mites perque la familha dels Pinós serián pas vertadièrament de defensors dels Bons Òmes, mas que se mantenguèron en una posicion d’una cèrta neutralitat, malgrat qu’ajudèron quatre abitants de Gósol qu’èran empresonats a Tarragona coma erètges. Los sieus vassalhs (dins lo pacte de vassalhatge èra mai important la relacion economica, politica e militara que la religiosa) èran vassalhs mentre paguèsson las siás obligacions feudalas, independentament de las siás cresenças.

Pensam que dins aquelas comarcas se viviá amb fòrça tolerància, fins que la victòria de la Crosada contra los Albigeses provoquèt l’imposicion de la Glèisa catolica sus la noblesa e los vassalhs.

R.- Quinas pròvas existisson de la preséncia de Catars a Gósol?

Carme S.- Existisson de documents del 1250 ont se jutjava a personas. I aguèt un jutjament fòrça important qu’implicava Castellbò, Gósol e Berga (7) ont jutjavan a centenats de personas. Tanben los documents que parlan de Pere Mauri que fasiá via per Gósol, quand anava fins Muralla en condusint d’animals. E lo document que parla de l’interrogatòri a Maria Poche.

R.- La Fièra a gaudit de talhièrs d’artesania fòrça interessantes.

Carme S.- Apostam per produchs artesans de quilomètre zèro de las cinc comarcas per ont passa lo Camin dels Bons Òmes. Avèm pas agut l’astre de poder comptar amb totas las comarcas, mas contunharem de lutar perque la seguenta edicion se pòsca completar lo projècte en esperit.

J.P.- Avèm volgut mostrar la valor de l’artesania e la possibilitat de recuperar de mestièrs medievales ja desapareguts o gaireben perduts pendent los sègles XIX e XX: Quand ensenhas un mestièr, recupèras la patz pendent una estona. Avèm l’esperança que las nòvas generacions volgatz contunhar en veire coma trabalhan aqueles artesans.

Es fòrça trist veire coma se pèrdon de mestièrs, perque sembla coma se lo passat foguèsse lag. Los mainats lor cal veire qu’eles son tanben capables de trabalhar aquel mestièr, e qu’aiçò melhora la vida. L’artesania dona sentit a la vida de l’artesan.

Carles S.- Volèm que la Fièra venga un refugi d’artesania tradicionala e productors de la tèrra, ont las ancianas muralhas de Gósol simbolizen un Camelot que done de sens a las siás vidas, e que lo remembre dels Catars venga l’estendard de la liura pensada universala que volatz sus elas.

1532812737157
Concèrt de musica tradicionala catalana e occitana amb Alfons Encinas.

R.- Pendent unes ans, se celebrèron las “Jornades dels Refugis Càtars” en divèrsas municipalitats de comarcas catalanas coma lo Berguedà, l’Alt Urgell… Contunhan aquelas Jornadas?

Carme S.- Corrècte, comprenèm qu’es un projècte per promòure lo tèma del Catarisme dins las nòstras tèrras. Coma opinion personala, cresi que nos mancavan força de detalhs per acomplir amb çò que promoviam. Per aquò lo motiu del cambiament d’ongan de la nòstra fièra. E avèm volgut per aquò tractar amb artesans de produchs de las epòcas mencionadas e amb autres tipes d’estancada que justament en aquel tipe de promocion apòrtan valor.

R.- Quina es l’intencion per la Fièra l’an que ven?

Carme S.- Los objectius mai impòrts per part nòstra es poder comptar amb la representacion de los cinc territòris, Berguedà, Cerdanya, Alt Urgell, Pallars Sobirà e Arièja e sustot manténer l’exclusivitat amb los produchs d’artesania utilizats en las epòcas e las comarcas correspondentas, en apondent de talhièrs atractius, informacion istorica, musica, espectacles,…

Carles S.- Volèm completar lo projècte qu’es ja consolidat. Per la prèpa edicion volèm lo potenciar amb unas Jornadas Cataras mai completas, qu’apòrten mai arma a la Fièra.

R.- La Fièra de Gósol, tot un eveniment per recuperar la memòria istorica dels Bons Òmes, e qu’obten una meritada reconeissença e un meritat succès.

(1) A Catalunya, los conselhièrs de las Comunas se sonan de “regidors”.

(2) Formatge artesanal tipic de Catalunya, semblable al brossat occitan.

(3) Bevenda artesanala amb proprietats per guarir.

(4) Los Pinós, familha de la noblesa catalana que dominava lo territòri.

(5) Libre escrich per Sergi Grau, Eduard Berga i Stefano Cingolani suls jutjaments contra erètges a la Corona d’Aragon.

(6) Municipalitat catalana de la comarca del Berguedà, prèpa a Gósol.

(7) Municipalitats catalanas de las comarcas del Berguedà e l’Alt Urgell.

You May Also Like

Daissar un comentari

Vòstra adreça de messatjariá serà pas publicada. Los camps obligatòris son indicats amb *